Daniël Stalpaert (Amsterdam, 1615 - aldaar, 3 december 1676) was een Nederlandse architect.
Stalpaert werd in 1648 benoemd tot stadsbouwmeester van Amsterdam, nadat hij een tijdlang als schilder had gewerkt. In die hoedanigheid voltooide hij het stadhuis op de Dam, naar ontwerp van Jacob van Campen. Stalpaert heeft de grote stadsuitleg van 1663 uitgevoerd. De sobere stadspoorten (de Leidsepoort, Utrechtsepoort, etc.) zijn door hem ontworpen.
Gebouwen ontworpen door Daniël Stalpaert zijn onder andere 's Lands Zeemagazijn (het huidige Scheepvaartmuseum, 1656) en verscheidene kerken: de Nederlands Hervormde kerk van 's-Graveland (1658), de Amstelkerk (1668-1670). Hij werkte ook mee aan het ontwerp van de Oosterkerk van de hand van Adriaan Dortsman (1669/71). Ook het Oost-Indisch zeemagazijn (de werf van de VOC gebouwd in 1665) had hij ontworpen. Het lag op het kunstmatig aangelegde eiland Oostenburg, totdat het instortte op 14 april 1822 na verzakking.
Stadsuitleg van 1663
Joan Huydecoper van Maarsseveen (1599-1661) leverde een concept voor de vierde uitleg van Amsterdam, met gebruikmaking van een fortificatieplan, waarvan het traject al rond 1651 was bepaald. De Vierde Uitleg was afgestemd op de snelle bevolkingsgroei die sinds eind zestiende eeuw had plaatsgevonden. Vooral de naam van Daniel Stalpaert is met het project verbonden, waarmee de beroemde halve cirkel van de Amsterdamse stadsuitleg werd voltooid. Wel moest eerst de hele "voorstad" die buiten de veste was gebouwd door buitenpoorters worden afgebroken; dit gebeurde tussen 1660 en 1662. In de derde uitleg was die voorstad deels opgenomen in de stadsuitbreiding, waardoor de latere Jordaan ontstond. Maar door de ruimere opzet van Stalpaert, hij projecteerde de Kerkstraat tussen Keizers- en Prinsengracht, was er geen ruimte over voor nog zo'n oplossing.
Bron: Wikipedia.nl